Şoförün Gece Rutini: Dinlenme, Araç Bakımı, Güvenlik

Gece yolculuğunun güvenliği, direksiyondaki kişinin o geceye nasıl hazırlandığıyla başlar.

Gece vardiyası gündüz uykusuyla başlar

Gece boyunca direksiyon başında olacak birinin gün içinde dinlenmiş olması gerekir. Gece sürüşünde en büyük risk trafiğin kendisi değil, yorgunluktur. Düzenli çalışan bir şoför için gündüz uykusu, işin ayrılmaz parçasıdır: karartılmış bir oda, kapalı bir telefon ve her gün aynı saatte yatmak, gece dikkatini doğrudan belirler. Gece hattının nasıl nöbetleştiği Osmaniye 7/24 taksi durağı sayfamızda. Yorgunluğun yolcu tarafındaki karşılığını uykusuz direksiyon yazımızda anlattık.

Vardiya öncesi araç kontrolü

Lastik basıncı, farlar, cam suyu, silecek ve yakıt — gece yola çıkmadan önce bakılan temel şeyler. Gece bozulan bir far, gündüz bozulan fardan çok daha büyük sorundur; görünürlük gece hayati önemdedir. Kirli bir far camı ışığı dağıtır, karşıdan gelen sürücüyü de kamaştırır; ayarı bozuk bir far ise yolu değil karşı şeridi aydınlatır; bu yüzden far camını ve ön camın içini silmek de kontrolün parçasıdır.

Bagajdaki zorunlu donanım

Yönetmelik her otomobilde bir ilk yardım çantası, bir yangın söndürücü ve iki reflektör arar. Bunların yalnızca bagajda durması yetmez; söndürücünün basınç göstergesine, ilk yardım çantasındaki malzemenin eksiksiz olmasına bakılır. Ticari araçlar ayrıca yönetmelikte belirtilen sürelerde periyodik muayeneden geçer.

Farlar ve karşılaşma kuralı

Karayolları Trafik Kanunu'nun 64. maddesi gece ışık kullanımını açıkça düzenler: yerleşim yeri dışındaki yollarda uzağı gösteren ışık yakılır, karşıdan araç geldiğinde ya da bir aracı takip ederken yakını gösteren ışığa geçilir. Sis lambası ise gece ancak sis, kar ya da sağanak yağmur varken açılabilir. Siste neyin değiştiğini sis ve düşük görüş yazısında ele aldık.

Telefon direksiyonda değil, durunca

Aynı kanunun 73. maddesi seyir hâlinde sürücünün cep telefonu kullanmasını yasaklar. Bu yüzden sürücü yolcuyu aramak ya da adres teyit etmek için güvenli bir yere çeker, konuşmasını bitirdikten sonra yola devam eder. Navigasyon da yola çıkmadan, araç dururken ayarlanır. Yolcu açısından bunun anlamı basittir: çağrıdan sonra telefonunuzu açık tutarsanız sürücü kısa bir duruşla size ulaşır.

Molanın zamanı

Uzun gece vardiyalarında mola vermek bir lüks değil, gerekliliktir. Kısa bir yürüyüş, temiz hava ve bir bardak su, dikkati toparlar. Göz kapaklarının ağırlaşması, sık esneme ya da son birkaç kilometreyi hatırlamamak mola işaretidir. Kahve kısa süre uyanık hissettirir ama uykunun yerini tutmaz. Yorgunluk hissedildiğinde durmak, yolculuğu geciktirmekten daha doğru bir karardır; yolcuyu bekletmemek için mola, çağrı aralarına yerleştirilir.

Araç içi düzen ve koku

Gece boyunca onlarca yolcu taşıyan bir araçta düzen, yolcunun ilk fark ettiği şeydir. Koltukların temizliği, havalandırma ve kokusuz bir iç mekân — hepsi rutinin parçasıdır. Yolcuya yansıyan diğer küçük tercihleri gece yolculuğunda konfor yazımızda bulabilirsiniz.

Vardiya sonunda aracı teslim etmek

Gece vardiyası bittiğinde araç gündüz vardiyasına hazır bırakılır: yakıt tamamlanır, koltuk araları ve bagaj kontrol edilir, gece fark edilen küçük arızalar — titreyen bir silecek, zayıf yanan bir stop lambası — not edilip ustaya iletilir. Ertesi gecenin sorunsuz geçmesi, çoğu zaman bir önceki sabahın bu beş dakikalık kontrolüne bağlıdır.

Şoförün kendi güvenliği

Gece çalışan şoför için de güvenlik önemlidir: yolculuk kaydı, bilinen güzergâhlar, aşırı tenha noktalarda dikkatli olmak. Yolcunun güvenliği ile şoförün güvenliği aynı şeyin iki yüzüdür; iyi işleyen bir gece hattı ikisini birden gözetir. Yolcu tarafındaki alışkanlıklar gece yolculuğunda güvenlik yazısında; araçlar hakkında bilgi araçlarımız sayfasında.

Not: Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; trafik kurallarının güncel hâli için Karayolları Trafik Kanunu ve yönetmeliğini esas alın.

Sık Sorulan Sorular

Gece şoförleri ne kadar çalışır?

Vardiya düzeniyle çalışılır; gündüz uykusu, dinlenme ve mola bu düzenin parçasıdır.

Araç bakımı ne sıklıkla yapılır?

Periyodik bakım ve muayenenin yanında her vardiya öncesi far, lastik, silecek ve yakıt kontrolü yapılır.

Gece yolculuğu güvenli mi?

Dinlenmiş bir sürücü, bakımlı bir araç ve bilinen güzergâhla gece yolculuğu gündüz kadar güvenlidir.

Sürücü yolculuk sırasında telefonla konuşur mu?

Seyir hâlinde cep telefonu kullanmak Karayolları Trafik Kanunu'na göre yasaktır; sürücü aramak için güvenli bir yerde durur.